آراى قائلان به قبول ، بدون سوگند 1 . علّامه حلّى : اگر نوجوان مدّعى شد كه با معالجه باعث روييدن مو شده است گرچه احتمال باشد ، تصديق مىشود . « 1 » 2 . شهيد اوّل : هر كس مو نداشته باشد نوجوان به حساب مىآيد و اگر مدّعى شد با دوا باعث روييدن زودرس مو شده است بدون سوگند از او پذيرفته مىشود . « 2 » 3 . شيخ كنى : اظهر ، قول اكثر است كه بدون سوگند حرف او را بپذيريم به جهت پاره‌اى از اصول عدمى ، مانند اصل برائت از وجوب قتل او و اصل عدم جواز قتل كه از عمومات - و لو عموماتى كه دلالت بر قبح ظلم و حرمت ظلم دارد - استفاده مىشود ، بلكه اصالة المنع [ جارى است ] ؛ زيرا دليل اصالة الاباحه اختصاص به غير از اين موارد دارد و لو از اين جهت كه عقل به قبيح بودن ظلم و آزار ، استقلال دارد . بلكه مىشود استصحاب كرد آنچه را قبل از روييدن مو در حال كوچكى بوده است . و به جهت آنچه در مجمع و غير آن به آن اشاره كرده است كه قتل حقّى از حقوق اللّه است و انتفاى آن جز از ناحيهء عبد معلوم نمىشود و . . . « 3 » نظر نگارنده : اضافه بر اين‌ها در اينجا دو اصل تعارض دارند : يكى اصل عدم بلوغ و ديگرى اصل عدم تداوى ، و اصل اوّل ترجيح دارد ؛ زيرا عدم بلوغ شبهه‌اى است كه به واسطهء آن ، قتل دفع مىشود . بنابراين ، وجهى براى حبس وجود ندارد خصوصا بنابر قول به پذيرش سخن او بدون قسم ، چنان كه شهيد در دروس بدان اشاره كرده است و . . . ديگر اينكه ما كسى را نديديم كه فتواى به حبس دهد . آرى ، علّامه در قواعد الاحكام آن را احتمال داده است پس از اينكه فتواى به خلاف آن داده است و بسيارى از فتاوايى كه ما آورديم حبس در آن نبود ، مگر اينكه گفته شود : در آن مدت آزمايش و امتحان صحت حرف او ، حبس مىشود . 6 . حبس خوددارى كنندگان از پرداخت جزيه ابو يوسف : اهل ذمّه براى گرفتن جزيه از آنان ، زده نمىشوند و در آفتاب و غير آن

--> ( 1 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 191 . ( 2 ) . دروس ، ج 2 ، ص 33 . ( 3 ) . قضاء ، ص 93 .